Foto galeri

Ereğli Haberleri

Ereğli Haberleri

 
 
Tarih : 23 Haziran 2019  -  Saat : 11:48:01   Görüntülenme: 9171

Ayrancı ilçesinin güney doğusunda yer alan Berendi Köyü ilçeye 40 km. uzaklığı ile en uzak ve arazi büyüklüğü ile en büyük olan köyüdür. Toros Dağlarının yamaçlarında yer alan köy sekiz mahalleden oluşmakta ve tek muhtarlıkla idare edilmektedir. Merkez köy (Yeni Mahalle),  Diğer Mahalleleri; Keşir, Akoluk, Aşağı Kıramanoğlu, Yukarı Kıramanoğlu, Sarıkaya, Alibağlı ve Ömerli’dir. Karamanoğulları döneminden beri var olan köylerimizden birisidir. Uludere denilen derenin karşılıklı yamaçlarına yerleşim yapılan köyün doğusunda Ereğli, batısında Kıraman, Kuzeyinde Ağızboğaz, güneyinde ise Mersin yer alır.

Berendi adına arşiv belgelerinde 1640’lı yıllardaki vergi kaydında rastlanmakta ve vergi alınan 64 nüfusun olduğu belirtilmektedir.  Koraş’a bağlı köyler sayılırken Berendi adı da geçmektedir. Daha sonra 1819 tarihinde Tarsus Pir Ömerli Mahallesinden aşiret olarak gelen halkı eski köy adı ile bölgeye yerleşmiş ve sonradan vadinin içine göç etmişlerdir. Köyü ilk kuranlar eskiden daha yükseklerde mağaramsı evlerde yaşamışlar, nüfus artınca daha aşağıdaki vadide toprak damlı evlerden dört mahalleden oluşan bir köy kurmuşlardır. Berendi köylüleri hâlâ yarı göçebe bir hayat sürmekte ilkbaharda ağıllara ve yaylalara göçmektedirler. Köyü kuranların Adana-Tarsus yönünden gelen Türkmenler olduğunu belirtmekteler. Daha sonra değişik boylardan da bölgeye gelip yerleşenler olmuştur. Torun obasının Avşarlardan oluşmaktadır. 

Berendi köyü Toros dağlarının eteklerinde zirveye yakın alanı itibari ile de ilçenin en büyük köyüdür. Adını Avrupa’da devlet kurmuş olan Peçenekler bünyesinde varlığını sürdürmüş bir Türk boyundan almıştır. Berendiler,  İlk Rus yıllıklarında adlarına rastlanan, 11-13. yüzyıllarda, Karadeniz’in kuzeyinde Kiev Knezliğinin güneyindeki bozkırlarda yaşamış olan Karakalpaklılar (Kara-kalpaklar; Kazaklara yakın Özbekistan'daki Karakalpaklar değil) boy birliğinden yarı-göçebe bir Türk halkıdır. Oğuzlardan olduğu düşünülmektedir. 

Peçenekler ile 1097 yılında ittifak kurmuşlardır. 1105 yılında Kıpçak-Kumanlar tarafından bozguna uğratıldıktan sonra 1146 yılında Rusların prenslerinin idaresinde olmuşlardır. Doğu Slavları arasında asimile olan Berendilerin adına 13. yüzyıla ait Rus yıllıklarında rastlanmaz olur. Karakalpaklılar konfederasyonunda Berendililer dışındaki diğer Türk halklarının adları Rus yıllıklarında Torklar (Uzlar), Peçenekler ve Kovular olarak geçer. Kıpçaklardan önce Doğu Avrupa sahasına çok erken çağlarda gelip yerleşen bazı Türk uruklarına dair bilgiye Bizans ve Rus kaynaklarında rastlanmaktadır. Bunlara göre, vaktiyle buralara Torki ve Berendey adlı iki Türk uruğu da gelip yerleşmiştir. 1241 yılındaki Moğol istilaları sonrasında Berendililerden bazıları Bulgaristan'a ve Macaristan'a sığınmış ve orada kalmışlar, kalanlar ise Altın Orda Devleti içinde erimişlerdir. 1500 Yılında Bayburd Kazası Cemaatleri içerisinde 35 haneli Beçenak (Peçenek) olduğu da malumdur.

Wilhelm Barthold'a göre, Berendi adı, Oğuzlardaki Bayındır boy adıyla aynıdır. Olcobay Karatayev'e göre bu iki etnik isim birbirlerinden uzak olan iki başka boyu da belirtebilir ve ona göre Kırgızlardaki Cediger soyunun içindeki boylardan biri olan Bayandı etnonomisinin eski adı Bayandır olup -r çoğul eki ile kuruludur ve Türkmenlerdeki Bayındır ile aynıdır. Abdülkadir İnan’a göre; Berendiler Oğuz boylarına dâhil bir Türk kolu olmuştur. Fakat bunlar Oğuzlardan ziyade Kıpçaklara yakın olmuş olsalar gerektir ki, -li yerine -di (Berendi) kullanmışlardır.

Karamanoğullarının ilk kurucusu Nure Sofi Ermenek’i aldıktan sonra Mara Kalesini almış ve Bulgar Dağlarında bulunan aşiretlerle savaşarak beyleri olan Yahşi Han’ı öldürmüşler ve askerleri ile halk Karamanlıların emrine girmiştir. Yahşi Han’ın oğlu olan Aydın Bey babasının yerine bey olarak Nure Sofi tarafından atanmış ve ondan sonra sadık bir halk kitlesi daima Karamanlıların yanında yer almışlardır. Bulgar dağlarının adını da aldığı bu kafile Bizanslılar zamanında tampon olarak buralara yerleşmişlerdir. Onun için bu bölgede kurulan Berendi eski bir köydür.

Berendi köyünden 1937 doğumlu Galip Demircan, köyü ile ilgili şu bilgileri aktarmıştır: “Orta Asya’dan gelirken Berendi kavmi varmış, bunlar üçe ayrılmışlar. Birisi Adıyaman’da, birisi Antalya’da, birisi de Berendi’de, yani bizim burada yerleşmiş. Bir nevi de Tarsus’tan gelip yaylamışlar ve gidemeyip buraya yerleşenler olmuş. Berendi’nin tarihi 750 senelik var, yani öyle deniyor. Eskiden “Barındı” derlermiş.”  Demircan’ın anlatımlarında tarih bölümü belge ve bilgilere uygun olmakla birlikte köy adının Barındı olması aykırı gelmektedir. Berendi pek çok yerde yer adı ve bir aşiret adı olarak kullanılmıştır.

Köyün güneyindeki Bolkar Dağı ‘Ziyaret Dağı’ olarak da anılır. Orta Torosların Bolkar Dağları mevkiinde, etrafı dağlarla çevrili olan bir vadi eteğine kurulmuş olan köyün rakımı 1.640 metredir. Köyde devamlı akan bir akarsu bulunmamakla beraber yağışın bol olduğu senelerde köyün içinden geçen dereden su akmaktadır. Köyün 5-6 km doğusunda ve güneyindeki yamaçlarda ardıç ormanı bulunmaktadır. Genellikle dağlık olan köyde verimsiz ve az miktarda arazi bulunmaktadır. Vadi içlerinde yer yer kavaklıklar bulunmaktadır. Köyde kar sularıyla beslenen pınarlara rastlanır. Berendi yaylaları 1.300 metre rakımdan başlayıp 2.800 metre rakıma kadar yükselen çok geniş bir alanda olduğundan meraların genel durumu oldukça iyidir. Aylara göre yükselti takip edilerek göçebelik yapılır. Berendi’nin yaylaları Bulgar Dağlarında olan; Meydan, Kırkpınar, Göğeri (Göveri), Kuzkuyu, Sağkuyu yaylalarıdır. İlçede en geniş meralar bu köyde bulunmaktadır. Köyde bulunan başıboş dolaşan yaklaşık 300 civarında at, bu meralar üzerinde otlamaktadır.

Berendi köyünde ilçenin toplam hayvansal üretiminin %29`u elde edilir. Ekonomik yönden geri kalan köyün en büyük gelir kaynağını küçükbaş hayvancılık ve tarım oluşturmaktadır.  Bunun yanı sıra mandıracılık, halıcılık ve arıcılıkta yapılmaktadır. Küçükbaş hayvan sayısının çok fazla olması nedeniyle, yayla göçebeliği yapılmaktadır. Köy halkı ticarete yatkın olması nedeniyle ünlüdür. Coğrafi yapısının etkisiyle halkı girişken bir yapıya sahiptir. Bölgenin en büyük ve en modern mandıraları berendi kökenli olan; Akbeller, Arpacılar, Torunlar ve Aygınlar tarafından işletilmektedir. Arıcılık köyde yapılan önemli faaliyetlerdendir. Köyde önemli sayıda arı kolonisi bulunmaktadır. Üretilen bal köylüler tarafından pazarlanmaktadır.

Eski Köyde ve çevrede Bizanslılara ait yerleşim yerleri tespit edilmiş ören denilen yerde yer altı şehri vardır. İçerisi odalar halinde olup, su kuyusu da bulunmaktadır. Yine Boyalı mevkiinde kayalar içerisine oyulmuş mağaralardaki yerleşim yerleri tespit edilmiştir. Kızlar Asarı denilen kale kalıntısı ve ören mevkiinde yeraltı şehri bulunmaktadır. Ayrıca Galip Demircan tarafından yapılan Gök Harman Mevkiindeki misafirhane dışarıdan gelen yerli ve yabancı turistleri büyülemektedir. Ulu Dere özellikle doğal güzellikleri ile görülmeye değerdir. Şelaleleri ile bir tabiat harikasıdır. Berendi yaylalarında yabani atları da (yılkı atları) bulunmaktadır. 

Köyün güneyindeki Bolkar Dağı, üzerinde bulunan Bozoğlan adlı yatırın mezarı nedeniyle ‘Ziyaret Dağı’ olarak da anılır. Köyün oldukça dağlık olması nedeniyle ulaşım eşeklerle sağlanmaktadır. Bunun için "Berendi'ye Eşek Olma" tabiri yaygın olarak kullanılır. 18. yüzyılda Tarsus’un Pirömerli mahallesinden aşiret olarak gelen göçerler, köylüler tarafından Eski Köy olarak adlandırılan yere yerleşmişler fakat sonradan vadinin içindeki yeni yerleşim yerine yerleşmişlerdir. Yeni Köye gelerek yerleşmelerine ‘Beriye İndi’, ‘Beri İndi’ ve nihayet “Berendi” şeklini aldığı söylenmekte ise de bu hikâye doğru değildir. Köy Bulgar Dağları’nda bulunmaktadır. 1530’lu yıllarda tutulan Tapu-Tahrir defterinde Adana eyaletine bağlı Berendi kazasının bulunduğunu biliyoruz. Defterde bahsi geçen Berendi anlam olarak yaralı-bereli sözcüklerinden doğan bir kelimedir ve bir boy ismidir. Parçalı, kırılmış, dağılmış demektir ki Berendi köyünün bulunduğu yer de böyle bir arazidir. Türkmenler vermiştir Berendi ismini.

Berendi kelime anlamı olarak, keskin olan hançer, kılıç, pala v.b. aletlere verilen genel isimdir. Berendi, Ayrancı ilçemizin Toroslar ve Bolkar dağları eteklerindeki son köyüdür. Soğuğu bol, ayazı keskin, kışı çetin anlamında köye, “Berendi” adı verilmiştir. 1873 Konya Salnamesinde; 74 hanede 279 nüfus yaşadığı kaydı vardır.


Tarihi ve Kültürüyle Berendi Köyü
Ayrancı ilçesinin güney doğusunda yer alan Berendi Köyü ilçeye 40 km.